Google veroordeeld voor schending auteursrechten Franstalige kranten

Google NewsOp 05/05/2011 bevestigde het Brusselse Hof van Beroep de in 2007 uitgesproken veroordeling tegen Google Inc. tot staking van het reproduceren en publiceren op haar website, via de Google cache functie en de Google News dienst, van artikelen, foto’s en grafische werken van de leden van de auteursrechtenmaatschappij Copiepresse. Concreet betekent dit dat het tot op heden Google verboden blijft om de (al dan niet verkorte) inhoud van de artikelen van de bij Copiepresse aangesloten kranten te reproduceren en publiceren op het internet via de Google-zoekmachine (in het bijzonder in via de cache-functie) of via de newsaggregator Google News. Het spreekt voor zich dat dit een uitspraak is die van cruciaal belang kan zijn voor de toekomstige ontwikkeling van het internet, in het bijzonder wat de mogelijke vormen van informatiegaring en -verspreiding betreft.

Procedureverloop

Het Hof van Beroep te Brussel heeft op 05/05/2011 een eindarrest geveld in de door de media met Argusogen gevolgde Google vs. Copiepresse-zaak. De inzet van deze procedure was niet-onbelangrijk: in 2006 stelde Copiepresse, de auteursrechtenmaatschappij die de Franstalige Belgische kranten vertegenwoordigt, een stakingsvordering op basis van art. 87 Auteurswet in bij de Voorzitter van de Rechtbank van Koophandel te Brussel. In hoofdorde eiste Copiepresse de onmiddellijke verwijdering, uit zowel de cache van de Google-zoekmachine als uit de nieuwsaggregator Google News, van alle artikelen, foto’s en grafische werken van de Frans- en Duitstalige uitgevers die door Copiepresse worden vertegenwoordigd, één en ander onder straffe van verbeurte van een dwangsom.

Met haar stakingsvordering viseerde Copiepresse dus zowel de cache-functie van de Google zoekmachine (de links ‘Cached’ bij ieder zoekresultaat op Google) als de Google Nieuws-dienst. De eigenlijke Google zoekdienst was geen punt van geschil. Volgens Copiepresse reproduceerde en publiceerde Google via deze diensten op onrechtmatige wijze auteursrechtelijk beschermde werken van bij Copiepresse aangesloten leden.

Aanvankelijk liet Google verstek gaan – en werd bijgevolg op verstek veroordeeld – maar ook in de navolgende verzetprocedure velde de Voorzitter van de Rechtbank van Koophandel te Brussel een voor Google negatieve beschikking:

  • de Voorzitter achtte het vooreerst bewezen dat Google – via de cache van de zoekmachine alsook via de toepassing Google News – de Auteurswet schendde, nu zij voor de reproductie en publieke mededeling van de geviseerde artikelen, foto’s en grafische werken zich niet kon beroepen op enige uitzondering van de Auteurswet;
  • vervolgens oordeelde de Voorzitter de stakingsvordering van Copiepresse tegen Google gegrond, en veroordeelde hij Google tot verwijdering, uit zowel de cache van de Google-zoekmachine als uit Google News, van alle artikelen, foto’s en grafische werken waarvan de Copiepresse-leden de auteursrechten bezitten;
  • teneinde de opgelegde maatregel de nodige effectiviteit toe te kennen, werd er aan Google een dwangsom opgelegd van € 1.000,00 per dag voor elk werk dat Google wederrechtelijk blijft publiceren in zijn cache of op Google News.

Google voerde deze beschikking vrijwillig uit maar tekende tegen de beschikking wel hoger beroep aan.Lees meer

In zijn arrest van 05/05/2011 bevestigde het Hof van Beroep te Brussel de motivering van de Voorzitter van de Rechtbank van Koophandel te Brussel in al zijn facetten, en bevestigde de beschikking van de eerste rechter met slechts een kleine nuancering (beperking stakingsmaatregelen tot de .be- en .com-domeinen van Google en Google News).

Alvast deelde woordvoerster Anoek Eckhardt van Google kort na het tussengekomen arrest in een persmededeling mee dat naar mening van Google het verwijzen naar informatie met korte titels en directe links naar de bron niet alleen legaal is, maar bovendien ook internetgebruikers aanmoedigt om ook kranten online te lezen, en dat Google Nieuws volledig in overeenstemming is met de geldende auteursrechtwetgeving (bron: het Nieuwsblad).

De kans is dan ook bijzonder reëel dat in deze principele aangelegenheid Google haar rechten maximaal zal uitputten, en tegen het tussengekomen arrest een voorziening in Cassatie zal aantekenen.

Gezien de relevantie van de uitspraak voor de toekomstige ontwikkeling van het web en informatieplatformen, licht ik graag de uitspraak inhoudelijk toe. Ik volg daarbij een andere structuur dan het Hof, doch de inhoud en de conclusie blijven hetzelfde.

1. Google en Google News reproduceren en publiceren auteurswerken van derden

In haar analyse stelt het Hof, net zoals de rechter in eerste aanleg, vast dat Google via de cache-functie van de zoekmachine, alsook via Google News, inderdaad auteursrechtelijke werken reproduceert en publiceert. Zoals reeds aangehaald: eventuele inbreuken door de search engine van Google zelf waren in casu niet aan de orde

Om efficiënt en optimaal zoekresultaten te kunnen generen, schuimt Google immers permanent het Internet af met zogeheten GoogleBots – i.e. programma’s die sites gaan bezoeken, en de aangetroffen informatie gaan indexeren – en slaat de verzamelde informatie, in de vorm van HTML-pagina’s, op haar eigen servers op. Op basis van deze cached informatie genereert en indexeert Google haar zoekresultaten.

Niettegenstaande dat deze cached informatie hoofdzakelijk technische doeleinden dient, zijn deze cached pagina’s ook beschikbaar voor de internetgebruiker. Ondanks het feit dat enkel HTML wordt opgeslagen – en dus geen afbeeldingen, grafische elementen, enz. – en dat volgens Google een dergelijke opslag technisch noodzakelijk zou zijn voor de indexering van de door de GoogleBots verzamelde informatie, achtten de rechter in eerste aanleg alsook het Hof van Beroep de effectieve mogelijkheid voor de internaut om deze cached pagina’s te consulteren als een reproductie en publieke mededeling overeenkomstig de Auteurswet.

Google News werkt dan weer net iets anders: volgens het hof betreft Google News een newsaggregator en/of nieuwsportaal. Al dan niet volgens een bepaald thema ‘afficheert’ Google News een overzicht van nieuwsberichten van derden, waarbij het melding maakt van de titel, de eerste lijnen van het artikel, eventueel de foto bij het artikel en de hyperlink naar het volledige artikel. De internaut kan een dergelijk overzicht genereren door hetzij een zoekterm in te geven, hetzij louter naar de ‘startpagina’ van Google News te surfen (en de site al dan niet aan de hand van een bepaald thema te consulteren).De rechtbank en het Hof volgden bij hun beoordeling niet het verweer van Google, dat stelde dat er geen auteursrechtbescherming voor handen was voor bijzonder summiere reproducties en publieke mededelingen. De rechtbank en het hof oordeelden (terecht) dat de lengte irrelevant is om in aanmerking te komen voor de bescherming onder het auteursrecht. De rechtbank en het hof oordeelden immers beiden dat zowel de (al dan niet korte) titels en de verkorte weergave van het artikel op zich voldoende waren om auteursrechtbescherming te genieten. Dus ook Google News reproduceert en publiceert volgens de rechtbank en het hof auteurswerken.

2. Google heeft geen voorafgaande toestemming gekregen, ook geen impliciete

In ondergeschikte orde argumenteerde Google dat zij wel degelijk over de expliciete, minstens impliciete toestemming beschikte van de leden van Copiepresse. In de procedure in hoger beroep kon Google inderdaad een uitdrukkelijke toestemming voorleggen van l’Echo.

Verder stelde Google dat de nieuwsbladen in kwestie alle beschikken over de mogelijkheid om hun website te parametriseren, en zodoende bepaalde acties van zoekrobotten al dan niet toe te laten. In het bijzonder verwees Google daarbij naar zogenaamde ‘robot.txt’ bestanden (WikiPedia) die in de rootmap van de meeste websites voorkomen, en waarin de webmaster instructies kan opnemen om (delen) van een normaal toegankelijke website af te schermen voor bepaalde webspiders en zoekrobots. In de praktijk worden robot.txt-bestanden standaard gebruik.

Uit het gegeven dat enerzijds de sites van de betrokken Copiepresse-leden robot.txt-bestanden gebruikten op hun site, en anderzijds zij via deze robot.txt-bestanden de diensten van Google cache en Google News niet blokkeerden, diende er volgens Google een impliciete toestemming te worden afgeleid zodat zowel Google cache als Google News de betrokken informatie rechtmatig kon aanwenden.

Voor deze argumentatie van Google valt wel één en ander te zeggen: niet alleen staat deze techniek toe aan de auteursrechthebbende om zeer gedetailleerd te bepalen welke onderdelen niet mogen worden doorzocht, dit zelfs per gekende webspider of zoekrobot, maar bovendien is deze techniek op heden de standaard, en is het parametriseren van robot.txt bestanden dagdagelijkse praktijk voor webmasters. Op deze manier zou op heel praktische en efficiënte wijze aan een soort intellectual property managment kunnen worden gedaan t.a.v. webspiders of zoekrobots, met een zeer grote inspraak van de auteur zelf (die zelfs alle activiteiten van elke zoekrobot of webspider kan verbieden). Alleen is dergelijke praktische benadering in het licht van de stringente bepalingen van de huidige Auteurswet niet mogelijk: het auteursrecht is volgens de rechtbank en het Hof een ‘toestemmingsrecht‘, en geen ‘verzetsrecht‘, zodat het Google niet vermag om uit de syntaxis van robot.txt-bestanden desgevallend een impliciete toestemming af te leiden. De toestemming moet volgens het Hof expliciet gegeven worden door de auteursrechthebbende.

Ook de argumentatie van Google dat dergelijk impliciet akkoord afgeleid kon worden uit het gebruik door de betrokken kranten van de Adsense of Google Analytics diensten, werd door zowel de rechtbank als het hof afgewezen als ‘impliciete toestemming’, nu het van Google cache en Google News te onderscheiden diensten betreft.

3. Google kan zich op geen enkele uitzonderingsbepaling uit de Auteurswet beroepen

In ondergeschikte orde verdedigde Google dat in de mate waarin de Google cache-functie en Google News intellectueel beschermde rechten zouden reproduceren en meedelen zonder (impliciete) toestemming van de auteurs, dat zij zich kan beroepen op één of meerdere van de uitzonderingen uit Hoofdstuk 1, Afdeling 5. Uitzonderingen op de vermogensrechten van de auteur.

3.1. Geen reproductie in het kader van een technisch procédé

De uitzondering voor technische reproducties luidt als volgt:

Art. 21, §3 Auteurswet

De auteur kan zich niet verzetten tegen tijdelijke reproductiehandelingen van voorbijgaande of bijkomstige aard die een integraal en essentieel onderdeel vormen van een technisch procédé dat wordt toegepast met als enig doel :

– de doorgifte in een netwerk tussen derden door een tussenpersoon; of
– een rechtmatig gebruik van een prestatie,
waarbij die handelingen geen zelfstandige economische waarde bezitten.

In het licht van deze uitzonderingsbepaling baseerde Google zich eveneens op de overweging 33 van de Richtlijn 2001/29 (eigen onderlijning):

(33) Er moet in een beperking op het uitsluitende reproductierecht worden voorzien, teneinde bepaalde reproductiehandelingen van voorbijgaande of incidentele aard mogelijk te maken, die een integraal en essentieel onderdeel vormen van een technisch procédé en uitsluitend worden uitgevoerd ten behoeve van hetzij de efficiënte doorgifte in een netwerk tussen derden door een tussenpersoon, hetzij het geoorloofde gebruik van een beschermd werk of ander materiaal. De betrokken reproductiehandelingen mogen op zich geen economische waarde bezitten. Voorzover zij aan deze voorwaarden voldoen, moet deze beperking ook gelden voor handelingen die elektronisch bladeren (browsing) en caching mogelijk maken, onder andere met het oog op het doelmatig functioneren van doorgiftesystemen, op voorwaarde dat de tussenpersoon de informatie niet modificeert en niet intervenieert bij het alom erkende en in de bedrijfstak gangbare rechtmatig gebruik van technologie voor het verkrijgen van gegevens over het gebruik van de informatie. Het gebruik wordt als geoorloofd beschouwd indien het door de rechthebbende is toegestaan of niet bij wet is beperkt.

De uitzondering van art. 22, §1, 4bis Auteurswet, die door Google voor het eerst in graad van beroep werd ingeroepen, beoogt hoofdzakelijk reproductiehandelingen – dus geen publieke mededelingen – die noodzakelijk zijn om technische redenen. Te denken valt in het bijzonder aan de technische (cache-)reproducties die nodig zijn om websites van de hostingserver tot in de browser te krijgen, inclusief de reproducties in de cache van de browser van de ontvanger, noodzakelijk om te kunnen surfen.  Voorwaarde is evident dat alle voorwaarden van de uitzondering cumulatief worden vervuld.

Primordiaal is dat deze reproductiehandelingen van “voorbijgaande of incidentele aard” zijn. In de Infopaq-zaak had het Hof van Justitie reeds eerder geoordeeld dat “an act can be held to be ‘transient’  (…) only if its duration is limited to what is necessary for the proper completion of the technological process in question, it being understood that that process must be automated so that it deletes that act automatically, without human intervention, once its function of enabling the completion of such a process has come to an end.” (overweging 64, eigen onderlijning).

Het Hof oordeelde o.m. op basis van deze rechtspraak dat de dienst Google cache niet gelijkgesteld kan worden met het begrip ‘caching’ uit deze overweging 33, nu de dienst die Google als ‘cache’ aanbiedt noch een voorbijgaand of incidenteel karakter vertoont, noch technisch noodzakelijk is voor de efficiënte doorgifte van gegevens, zodat Google zich ten onrechte baseerde op de uitzondering van art. 21, §3 Auteurswet. Hoewel het Hof daarop niet verder inging, kon mijn inziens evenmin worden aangenomen dat Google News geen (onrechtstreekse) economische waarde bezit.

3.2. Voorwaarden citaatrecht niet vervuld

De uitzondering gebaseerd op het citaatrecht luidt als volgt:

Art. 21, §1 Auteurswet

§ 1.  Het citeren uit een werk dat op geoorloofde wijze openbaar is gemaakt, ten behoeve van kritiek, polemiek, recensie, onderwijs, of in het kader van wetenschappelijke werkzaamheden, maakt geen inbreuk op het auteursrecht, voorzover zulks geschiedt overeenkomstig de eerlijke beroepsgebruiken en het beoogde doel zulks wettigt.

Het citeren bedoeld in het vorige lid moet de bron en de naam van de auteur vermelden, tenzij dit niet mogelijk blijkt.

Na vastgesteld te hebben dat het citaatrecht uit art. 21 Auteurswet als uitzondering op de algemene regel restrictief moet worden geïnterpreteerd, overwegen de rechters in eerste en tweede aanleg dat het eigen is aan citaten dat deze aangewend worden ter duiding van een eigen auteurswerk, maar dat de uitzondering niet tot doel heeft om een autonome uitzondering van verslaggeving in het leven te roepen. Met andere woorden: een citaat is pas een citaat in de zin van art. 21 Auteurswet indien het citaat verwerkt wordt in een eigen auteurswerk. De manier waarop de Google cache-functie en Google News auteurswerken reproduceren en publiceren – zonder of met een bijzonder minimale eigen inbreng – valt bijgevolg niet onder de uitzondering van het citaatrecht.

Daarenboven achtten beide rechterlijke instantie het niet bewezen dat Google deze werken ‘citeert’ in het kader van hetzij kritiek, polemiek, recensie, onderwijs, of in het kader van wetenschappelijke werkzaamheden.

3.3. Uitzondering inzake verslaggeving over actuele gebeurtenissen evenmin van toepassing

De uitzondering inzake actuele verslaggeving luidt als volgt:

Art. 22 Auteurswet

§ 1.  Wanneer het werk op geoorloofde wijze openbaar is gemaakt, kan de auteur zich niet verzetten tegen:

1° de reproduktie en de mededeling aan het publiek, met het oog op informatie, van korte fragmenten uit werken of van integrale werken van beeldende kunst in een verslag dat over actuele gebeurtenissen wordt uitgebracht;

(…)

§ 2.  De reproductie en de mededeling aan het publiek van het werk bij gelegenheid van een verslag dat over actuele gebeurtenissen wordt uitgebracht overeenkomstig § 1, 1°, moeten uit een oogpunt van voorlichting gerechtvaardigd zijn, en de bron, waaronder de naam van de auteur, moet vermeld worden, tenzij dit niet mogelijk blijkt.

Met betrekking tot deze derde door Google ingeroepen uitzondering stelden de rechtbank en het hof vast dat Google News er helemaal geen activiteit van verslaggeving van actuele gebeurtenissen op nahoudt, maar veeleer titels en korte inhouden van diverse afkomst groepeert. Terecht aanvaardt de rechtsleer unaniem dat ook deze uitzondering zo moet worden geïnterpreteerd dat zij slechts toelaat om andere werken te reproduceren en publiceren als accessorium aan een eigen auteurswerk – en dus niet op de manier zoals Google News, namelijk als hoofdzaak van ‘haar auteurswerk’. Bovendien hekelde de rechtbank de vaststelling dat Google zich voor Google News wel degelijk in de mogelijkheid bevond om vooraf de toestemming te vragen van de auteurs/kranten van de gepubliceerde artikelen, nu zij deze bronnen reeds sinds 2006 op permanente basis reproduceert en publiceert.

4. Schending van het paterniteits- en het integriteitsrecht

Onder morele rechten zijn het divulgatierecht, vaderschapsrecht en integriteitsrecht begrepen. Naast een schending van de vermogensrechten door Google cache en Google News stellen de rechtbank en het hof eveneens een schending vast van het vaderschapsrecht en het integriteitsrecht.

Vooreerst vermeldde Google News bij de gepubliceerde titels en korte inhouden niet de naam van de auteur van het artikel, wat een schending oplevert van het vaderschapsrecht. Anderzijds schendt Google eveneens het integriteitsrecht van de betrokken auteurs, niet alleen door de gepubliceerde artikelen op Google News in te korten, maar eveneens door deze te publiceren in een andere context dan deze waarvoor ze bedoeld zijn (bijv. artikel vanop website Le Soir dat nu op Google News wordt gepubliceerd). De rechtbank en het hof onderkennen dat door de publicatie in een dergelijk ander kader, de editoriale en filosofische strekking die de auteur beoogt mogelijks wordt gewijzigd.

5. Diverse overige argumenten

5.1. Onrechtmatige opvraging en hergebruik van een databank

Een interessante invalshoek die één van de vrijwillig tussenkomende partijen had – naast Copiepresse zijn er immers diverse andere auteursrechtenmaatschappijen in de procedure vrijwillig tussengekomen – was een verweer gebaseerd op de Belgische Databankenwet van 1998 (omzetting van de Europese richtlijn van 11 maart 1996 betreffende de rechtsbescherming van databanken).

Dit argument was m.i. wat Google News betrof gegrond. De nieuwswebsites van de leden van Copiepresse zijn mijns inziens immers databaken in de zin van de wet (= een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen, systematisch of methodisch geordend, en afzonderlijk met elektronische middelen of anderszins toegankelijk). Het ‘cachen’ van artikels vanop deze websites door Google dient bijgevolg als het “opvragen en hergebruiken van substantiële delen” van deze databanken worden gekwalificeerd. In dat geval bepaalt art. 4 Databankenwet dat “het herhaald en systematisch opvragen en/of hergebruiken van niet-substantiële delen van de inhoud van de databank zijn niet toegestaan indien zij strijdig zijn met een normale exploitatie van die databank of zij ongerechtvaardigde schade toebrengen aan de rechtmatige belangen van de producent van de databank”. Google News lijkt m.i. deze toets niet te doorstaan.

Evenwel werd dit onderdeel van de vrijwillig verschijnende partij in kwestie afgewezen als onontvankelijk, aangezien de rechtbank terecht vaststelde dat vorderingen op basis van de Databankenwet, in tegenstelling tot vorderingen op basis van de Auteurswet, niet door auteursrechtenmaatschappijen konden worden ingesteld, maar door de exploitant van de databank zelf diende te worden gevorderd (dus de betrokken krant).

Wat overigens dergelijke inbreuk op de Databankenwetgeving betreft, is er momenteel voor het Hof van Justitie een prejudiciële vraag hangend (in de zogenaamde Nederlands Gaspedaal.nl-zaak). Dus ook omtrent de toepassing van de databankenwetgeving op diensten van de informatiemaatschappij zal er hoogstwaarschijnlijk binnen middellange termijn belangrijke (nieuwe) rechtspraak verschijnen.

5.2. Rechtsmisbruik

In ondergeschikte orde argumenteerde Google dat Copiepresse rechtsmisbruik pleegt nu zij, niettegenstaande haar leden in de mogelijkheid verkeren om te verhinderden dat hun sites verschijnen in de Google cache of in de zoekresultaten van Google News (zie punt 2. m.b.t. robot.txt-bestanden), desalniettemin voor een stakingsvordering opteert. Het enige doel dat Copiepresse voor ogen zou hebben is het schaden van de belangen van Google.

De rechtbank en het hof oordeelden evenwel dat de door Copiepresse geviseerde gedragingen van Google wel degelijk een inbreuk vormen op de auteursrechten van Copiepresse haar leden, zodat de acties een rechtmatig karakter hebben en niet als een oneigenlijk gebruik van het auteurrecht kunnen worden gekwalificeerd. Bovendien heeft Google volgens het Hof ruim de tijd gehad om desgevallend een licentieovereenkomst te sluiten met Copiepresse, wat opnieuw pleit tegen een beweerd rechtsmisbruik..

5.3. Exoneratie als tussenpersoon van diensten van de informatiemaatschappij

Google argumenteerde dat zij van de exoneratiebepalingen voor tussenpersonen inzake diensten van de informatiemaatschappij zou kunnen genieten, zoals bepaald in de art. 17 t.e.m. 20 van de Wet Diensten Informatiemaatschappij (en de overeenstemmende artikelen 12 t.e.m. 14 van de Richtlijn 2000/31 van 08/06/2000 inzake elektronische handel). Deze artikels voorzien onder bepaalde voorwaarden in een aansprakelijkheidsbeperking voor dienstverleners die diensten inzake mere conduit (‘loutere doorgifte’), caching en hosting aanbieden.

Evenwel stelden zowel de rechtbank als het hof vast dat Google geen ‘intermediaire’ diensten aanbood, maar zelf het initiatief had genomen om de auteurswerken in kwestie te reproduceren en te publiceren. Wat Google News betreft, lag Google bovendien zelf aan de basis van de selectie en de ordening van de artikelen. Daarnaast bracht het Hof in herinnering dat de Google cache-functie niet alleen meer functionaliteiten vervulde dan een loutere cache-functie in de zin van de richtlijn (want Google stelt een reproductie ter beschikking aan de internaut), maar deze reproductie ook helemaal niet voor slechts beperkte tijd gebeurde. Buitendien voorziet art. 21, 2° van de Europese richtlijn expliciet dat in de mate en op het ogenblik dat de richtlijn zou worden herzien – wat tot op heden nog niet het geval is – en dient te “worden onderzocht of er voorstellen moeten worden gedaan ten aanzien van de aansprakelijkheid van aanbieders van superkoppelingen en zoekinstrumenten”. Op grond van deze bepaling concludeerde het Hof dat de diensten van Google inderdaad niet onder het toepassingsgebied van art. 12 t.e.m. 14 Richtlijn elektronische handel vallen.

bijgevolg oordeelde het Hof terecht dat Google zich niet kan beroepen op deze aansprakelijkheidsbeperkingen voor tussenpersonen.

5.4. Vrijheid van meningsuiting

Volgens Google is de interpretatie die Copiepresse aan de Auteurswet geeft in strijd met art. 10.1 EVRM, omdat via dergelijke interpretatie de “vrijheid om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of door te geven” wordt gefnuikt.

Het Hof volgend Google niet in zijn argumentatie, en oordeelde dat er in casu geen kwestie was van het verhinderen van een vrije verspreiding van informatie. Wel was de vraag aan de orde of een economische speler als Google zomaar online content kan reproduceren en meedelen zonder voorafgaande toestemming van de auteursrechthebbende. Bovendien wees het hof er op dat in de mate waarin de diensten Google cache en Google News al als “het ontvangen of doorgeven van inlichtingen of denkbeelden” kan worden beschouwd, het Auteursrecht een rechtsgeldige uitzondering vormt op het recht op dergelijke verspreiding. Dit bevestigde het Hof van Cassatie – voor zoveel als nodig – reeds in zijn eerdere rechtspraak.

5.5. Restrictieve mededingingspraktijk en misbruik van machtspositie

Tot slot argumenteerde Google dat de actie van Copiepresse indruist tegen art. 2 & 3 WBEM (Wet van 15 september 2006 tot bescherming van de Economische Mededinging) en de overeenstemmend art. 101, §1 en 102 VWEU, en dus enerzijds als restrictieve mededingingspraktijken en anderzijds als misbruik van dominante machtspositie moet worden gekwalificeerd. In dat opzicht zou de vordering van Copiepresse een louter anticoncurrentieel objectief dienen, en tot doel hebben om de activiteiten van Google af te remmen in het voordeel van Copiepresse, wiens leden zo meer inkomsten zouden genereren. In het bijzonder hekelde Google (opnieuw) het naar haar mening geveinsde standpunt van de leden van Copiepresse, die er enerzijds voor opteren om Google toe te laten hun sites te indexeren (via robot.txt) doch gelijktijdig een stakingsvordering instellen tegen Google.

Evenmin op dit verweer gaat het hof in. Vooreerst wijst het hof er op dat Google in haar redenering uitgaat van een opt-out regime inzake indexering van websites, wat evenwel in het kader van het auteursrecht een verkeerd uitgangspunt is (de toestemming is de regel, niet het verzet). Bovendien wist Google, via een gelijkaardige, eerdere procedure voor de Franse rechtbanken dat haar activiteiten minstens op bijzonder gespannen voet stonden met het auteursrecht. Daarenboven kan Google voor de toekomst steeds de nodige contracten sluiten met auteursrechthebbenden, of, indien een indexering in Google cache en Google News niet gewenst is, de nodige informatie en links verwijderen.

Volgens het hof ligt er dan ook geen enkel bewijs voor dat Copiepresse zich schuldig gemaakt zou hebben aan restrictieve mededingingspraktijken of misbruik van machtspositie.

Conclusie

In de diverse pers las ik de afgelopen dagen felle kritiek op de uitspraak van het Hof van Beroep te Brussel. Alleen hebben zowel de rechtbank als het hof de Belgische (Europees geïnspireerde) auteursrechtbepalingen m.i. op een correct manier toegepast, en tot een juridisch correcte oplossing gekomen. Bovendien werd, zoals in vele persartikelen de indruk werd gegeven, niet de Google zoekdienst an sich geviseerd, maar uitsluitend de specifieke cache- en nieuwsdiensten .

Hamvraag is of het auteursrecht, zoals geconcipieerd in de Richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij, die de aanleiding was tot diverse wijzigingen aan de Belgische Auteurswet in 2005, nog bestand is tegen de actuele auteursrechtelijke evoluties. De meningen verschillen daarover. Hopelijk vat de Europese regelgever deze – en ongetwijfeld nog vele te volgen gelijkaardige – beslissing aan om het Europese auteursrecht in lijn te brengen met de steeds sneller gaande evoluties in de informatiemaatschappij.

Logo Google News: © Google Inc.

Over Tom Devolder
Tom behaalde in 2004 aan de Universiteit Gent zijn diploma Rechten, optie sociaal en economisch recht (grote onderscheiding). Bij het afstuderen won hij eveneens de Prijs Hof van Beroep voor beste eindverhandeling. In 2007-2008 volgde Tom de opleiding Postgraduaat Controlling & Accounting aan de Brugge Business School (www.bruggebusinessschool.be; een samenwerking tussen het VPOO en de KHBO). Van juli 2004 tot en met oktober 2009 was Tom als medewerker verbonden aan het advocatenkantoor Declerck Leterme en Partners te Harelbeke. Na een kortstondige periode zijn beroep als eenmanskantoor te hebben uitgeoefend stond hij begin 2010 mee aan de wieg van Bright advocaten. Tom legt zich voornamelijk toe op verbintenisrechtelijke en vennootschapsrechtelijke materies. Ook het financieel en economisch recht, alsook het informaticarecht zijn rechtstakken waarmee hij ervaring heeft. Tom begeleidt ondernemingen niet enkel bij (buiten)gerechtelijke procedures, maar legt zich evenzeer toe op proactieve begeleiding en adviesverlening. Tom is tevens medeauteur van het verzamelwerk Recht en Internet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: